تروجانی که تغییر چهره می‌دهد!

مركز تحقیقات شركت سیمانتك از كشف یك تروجان اس‌ام‌اسی آندروئید خبر داد كه می‌تواند با تغییر كدها در زمان دانلودهای مختلف، ضدویروس‌ها را دور بزند و قابل شناسایی نباشد. این روش با عنوان تروجان‌های چند‌ریختی در سمت سرورها شناخته شده و در دنیای كامپیوترهای دسكتاپ سابقه‌ای چندین ساله دارد اما برای سازندگان و توسعه‌دهندگان موبایل یك پدیده جدید و ناشناخته است و سازندگان نرم‌افزارهای مخرب موبایل به تازگی اقدام به استفاده از آن كرده‌اند.

مكانیزم ویژه‌ای كه این تروجان استفاده می‌كند، به این صورت است كه این تروجان روی چندین سرور پخش و توزیع می‌شود تا هنگامی که فرآیند دانلود از روی هر كدام از این سرورها صورت بگیرد، یك نرم‌افزار مخرب متفاوت دانلود شود و نسخه‌ای متفاوت روی دستگاه موبایل بنشیند و در نتیجه به وسیله ضد‌‌ویروس‌ها به راحتی قابل ردیابی و شناسایی نباشد. این مكانیزم با روش چندریختی متداول كه در آن تروجان در هر دانلود كدهای خودش را تغییر می‌داد و یك نسخه تغییریافته از خودش را تولید می‌كرد، متفاوت است. شركت سیمانتك تا‌كنون چندین نسخه از این تروجان را روی سایت‌های مختلف واقع در كشور روسیه مانند Android.Opfake شناسایی كرده است. روش كار این تروجان این‌گونه است كه یك اس‌ام‌اس با نرخ ویژه را برای شماره‌های موبایل كشورهای اروپایی ارسال می‌كند تا به محض باز‌شدن، برنامه روی گوشی دانلود شود. شناسایی این تروجان به علت چند ریختی بودن به ویژه برای نرم‌افزارهای امنیتی كه از امضاء و بانك اطلاعاتی ایستا برای شناسایی ویروس‌ها استفاده می‌كنند، دشوار است.  ویكرام تاكور، مدیر بخش واکنش‌امنیتی شركت سیمانتك در این‌باره می‌گوید: «همان‌طور كه در كامپیوترهای خانگی و تجهیزات محاسباتی سنتی بسته به مكانیزم تروجان و این‌كه خودریختی یا چند ریختی است، سطح مقابله از ساده تا پیچیده خواهد بود، روی موبایل نیز وضع به همین صورت است و نیاز به سیستم‌های هوشمندتر مقابله با تروجان‌ها وجود دارد.» سیمانتك اعلام كرده است كه تروجان روی سایت Android.Opfake از نوع خودریختی است كه نمی‌تواند زیاد پیچیده باشد اما روی سایت‌های دیگر تروجان‌هایی شناسایی شده كه روی چندین سرور توزیع شده‌اند.

تیم‌ آرمسترانگ، از شركت امنیتی كسپرسكی می‌گوید: «اگر شركت‌های سازنده آنتی‌ویروس مبنای فرآیند تشخیص و شناسایی خود را بر فایل‌های اجرایی و فایل‌هایی كه تغییر می‌كنند قرار دهند، این نوع تروجان‌ها قابل شناسایی هستند. البته اگر تروجان از نوع چندریختی باشد، كار كمی سخت می‌شود و به راحتی نمی‌توان آن را شناسایی كرد.» به هر حال با توجه به افزایش انواع نرم‌افزارهای مخرب و آلوده روی موبایل و پیچیده‌تر‌شدن مكانیزم‌های نفوذ به سیستم‌عامل‌های همراه، نیاز به هوشیاری بیشتر از سوی كاربران احساس می‌شود.