نکته های کارآمد در طراحی سایت

در طراحي يك وب‌سايت موفق، جداي از دانش فني و تكنيكي، عوامل ديگري نيز دخيل هستند كه تقريبا به همان اندازه اهميت دارند. در  ادامه نگاهي خواهيم داشت به عواملي كه در نظر گرفتن آن‌ها مي‌تواند باعث رونق بيشتر يك وب‌سايت شود.

دانلود فایل PDF این مطلب

 

دسترسی به وب

–  یکی از مهم‌ترین جنبه‌های طراحی وب دسترسی است. اگر بازدیدکنندگان نتوانند به‌طور مداوم به سایت یا اطلاعات آن دسترسی داشته باشند، تعدادی از مشتریان بالقوه خود را از

دست مي‌دهید.

–  محدوديت‌ها در زمینه‌ها و اندازه‌هاي مختلف وجود دارند. به صورت فیزیکی، فکری، احساسی، اجتماعی یا حتی محدوديت‌هاي فناوري (مثلاً افرادی که به اینترنت پرسرعت دسترسی ندارند یا افرادی که فقط از موبایل به عنوان مرورگر اینترنت استفاده مي‌کنند).

–   مقیاس و طول مدت مشکلات متفاوت است. فقط به مسائل طولانی مدت فکر نکنید.

–  همیشه یک محتوای جایگزین برای تصاویر و ویديوها داشته باشید. ممکن است تعدادی از بازدیدکنندگان نتوانند محتوای فلش سایت را ببینند، به همین خاطر یک متن جایگزین برای آن‌ها در نظر بگیرید.

– برای آزمايش‌کردن صفحات سایت خود مي‌توانید از screen reader‌ها استفاده کنید. ابزارهای رایگانی مانند WebAnywhere نیز وجود دارند.

–   برای اعتبارسنجی دسترسی خود، به ابزارهایی مانند Cynthia وابسته نشوید، این ابزارها فقط کدهای قابل خواندن توسط ماشین را بررسی مي‌کنند و راه‌حل مناسبی برای آزمایش‌کردن طراحی، ساختار معنایی و جریان

محتوا نیستند.

قابلیت استفاده

–  قابلیت استفاده یعنی سایت را تا حد امکان برای کاربران یکپارچه و کاربردی کنید.

–  سایت usability.gov مجموعه‌اي از راهنمایی‌هاي مفید در قالب PDF ارائه مي‌کند که جهت بهبود طراحی سایت کمک مي‌کنند.

–  استیو کروگ و جاکوب نیلسون دو نفر از متخصصان عرصه قابلیت استفاده هستند. برای به دست‌آوردن راهنمایی‌هاي مفید، کتاب‌هاي این دو را مطالعه کنيد.

–   قبل از این‌که سایت را روی اینترنت منتشر کنید از چند نفر برای آزمايش‌کردن سایت و پیدا کردن مشکلات احتمالی کمک بگیرید.

–  برای این‌که قابلیت استفاده سایت را بسنجید از بازدیدکنندگان خواهش کنید تا بعد از استفاده از سایت پرسش‌نامه طراحی شده را

پر کنند.

–  تا حد امکان سعی کنید طراحی سایت به استانداردهای جهانی نزدیک باشد.

–  پیشرفت پیاپی را به عنوان هدف خود قرار دهید. به عنوان مثال در مرحله نخست فقط مي‌خواهید تمام قسمت‌هاي سایت به درستی کار کند، به تدریج سایت را برای تمام دستگاه‌هایی که دسترسی به اینترنت دارند مانند موبایل قابل نمایش کنید یا اگر از CSS3 استفاده کردید، اطمینان حاصل کنید سایت روی مرورگرهایی که از CSS3 پشتیبانی نمي‌کنند هم قابل استفاده است.

–  بازدیدکنندگان را ترغیب کنید تا برای بهتر‌شدن عملکرد سایت نظر بدهند. بازخورد‌ها و نقد‌هاي مفید را بگیرید و از آن‌ها برای پیشرفت سایت استفاده کنید.

–  برای بهتر شدن تلاش کنید. شاید نتوانید یک وب عالی طراحی کنید اما تلاش هر روزه برای بهتر شدن به شما انگیزه مي‌دهد.

توسعه

– استانداردهای وب مهم هستند. اگر از کد معنایی (Semantic code) استفاده کنید کدهای خواناتر و محتوای بهتری خواهید داشت.

– برای همه قسمت‌هاي سایت از اجزای مناسب استفاده کنید. به عنوان مثال اگر برای کلاس‌ها و شناسه‌ها نام‌هاي مناسبی انتخاب کنید ارزش متنی سایت بالا مي‌رود.

– درباره همه زبان‌هاي برنامه نویسی وب حتی آن‌هايي که کمتر شناخته شده هستند آموزش وجود دارد. تا حد امکان شناخت مختصری درباره آن‌ها داشته باشید.

– برای ارزیابی کدهای خود مي‌توانید از ابزارهای W3C استفاده کنید، این ابزارها کمک مي‌کنند ایرادهای کد را پیدا و برطرف کنید.

– اگر مبتدی هستید بهتر است فناوري‌هاي طراحی را به ترتیب (HTML، CSS، JavaScript) یاد بگیرید.

رفع اشکال و آزمايش کردن

– هنگام رفع اشکال برای پیدا کردن مشکل برنامه هر دفعه یک تکه از کد را به طور موقت

پاک کنید.

– اگر مي‌خواهید نحوه اجرای کدها را به طور مستقیم روی وب بینید ابزارهایی مانند Firebug فوق العاده مفید هستند. (برای این کار یک نسخه از Firefox به همراه این ابزار نصب کنید.)

– سرویس‌هايي مانند BrowserShots که طراحی شما را روي مرورگرهای متفاوت امتحان کنند کامل نیستند اما یک نگاه کلی درباره نحوه اجرا شدن سایت روي مرورگرهای مختلف مي‌دهند.

– اگر مي‌خواهید سایت را روي IE امتحان کنید گزینه‌هاي مختلفی مانند محیط مجازی یا ابزارهای IE Tester وجود دارد.

– هر مرورگری که حداقل %1 از ترافیک سایت را تشکیل مي‌دهد ارزش امتحان کردن دارد حتی IE که یکی از پر مشکل‌ترین مرورگرها است.

– برای استایل‌ها (CSS)، فید‌ها (RSS) و اسکریپت‌ها (Javascript) پوشه‌هاي جداگانه درست کنید. این کار هنگام سازماندهی و رفع اشکال محتوای سایت بسیار مفید است.

– وابسته‌بودن به شبه پروتکل‌هايي مانند mailto بدون یک مکانیزم پشتیبان کار خوبی نیست. کاربر از محصولی که پشتیبانی خوبی نداشته باشد استقبال نمي‌کند.

مرورگرها و عوامل‌کاربری

–  سایت خود را در 5 مرورگر اصلی امتحان کنید. (Internet Expelorer ,FireFox ,Chrome ,Safari ,Opera)

– به یاد داشته باشید ممکن است دستگاه‌هاي موبایل سایت‌ها را به گونه‌ای متفاوت نمایش دهند. سایت خود را روي پلتفرم‌هاي مختلف مانند iPhone امتحان کنید.

– به طور حتم از نسخه اصلی مرورگرها استفاده کنید.

– Jscript اظهارنظرهای شرطی مخصوص به خود را دارد که conditonam compilation نامیده مي‌شوند. مي‌توانید با کدهای مخصوص IE از JavaScript استفاده کنید.

– گوگل کروم به صورت پیش فرض بدون پلاگین از RSS و Atom پشتیبانی نمي‌کند، از آن به عنوان مرورگر مکمل استفاده کنید.

– WML یک زبان منسوخ شده است. اگر مي‌خواهید سایتی سازگار با موبایل‌ها درست کنید زبان‌هاي قدیمی را فراموش کنید.

– برای سازگار کردن اندازه‌هاي طراحی خود با نیاز کاربر علاوه بر واحدهای ثابت CSS مانند

px، cm، mm مي‌توانید از معیارهای دیگر مانند

em، min/max یا ترکیبی از آن‌ها استفاده کنید.

رفتار

– اگر یک پلاگین سریع برای نمایش کدهایتان مي‌خواهید مي‌توانید از فریم‌ورک‌هاي جاوا اسکریپت مانند jQuery و MooTools استفاده کنید، اما مراقب پیچیدگی‌هاي غیرضروری آن‌ها باشید.

– از اسکریپت‌هاي ناخواسته مانند جلوگیری از راست کلیک کردن روي مطالب اجتناب کنید. ممکن است این کارها به طراحی شما کمک کند اما کاربران از این امر استقبال نمي‌کنند.

– از فریم‌هاي HTML یا اجزایی مانند <marquee> و <blink> استفاده نکنید.

– تکرار قابلیت‌هاي مرورگر تلاش بیهوده‌اي است. مرورگر کاربران قابلیت چاپ، تغییر اندازه فونت و بوک‌مارک دارد، دوباره نویسی این موارد بیهوده است.

– محافظت کامل از کدها غیرممکن است. اسکریپت‌هاي حفاظتی به کاربران واقعی صدمه مي‌زند. اگر مي‌خواهید مردم از طراحی شما استفاده نکنند آن را روي وب قرار ندهید!

نشانه‌گذاری

– به یاد داشته باشید که حتماً بالای سندهای HTML اعلان DOCTYPE را قرار دهید. با حذف DOCTYPE تناقضات مرورگری زیادی رخ خواهد داد.

– یکی از مواردی که برای توسعه‌دهندگان اشکال‌‌هاي زیادی را به وجود مي‌آورد استفاده از کلمه «Alt tag» است. مي‌توانید به جای واژه tag از attribute استفاده کنید.

– عناصر <div> به طورکلی برای استفاده بین پاراگراف‌ها یا فهرست‌ها تعیین نشده‌اند.

–  تا حد ممکن از عناصر کنار گذاشته شده (Deprecated elements) استفاده نکنید، از جایگزین‌هاي تعیین شده استفاده کنید.

– HTML  زبان مفیدی برای طراحی وب است اما همیشه در نظر داشته باشید که سازگاری با مرورگرها از مهم ترین موضوعات طراحی وب است.

سبک‌ها

– اگر همیشه مقداری از زمان خود را به مطالعه درباره سبک‌هاي جدید اختصاص دهید برای نسل‌هاي بعدی طراحی آماده خواهید بود.

– با استفاده از وراثت و انتخابگرها و گروه بندی سبک‌ها بر‌اساس کارکرد، مي‌توانید CSS را برای خود بهینه کنید.

– چاپگرها را فراموش نکنید. داشتن یک شیوه‌نامه مخصوص چاپ از اتلاف جوهر و کاغذ جلوگیری مي‌کند و باعث مي‌شود محتوا بعد از چاپ حرفه‌اي به نظر برسد.

فناوري‌هاي مختلف وب 

– برای نمایش سندهایی با اندازه بزرگ مي‌توانید به جای سند word از فایل PDF یا XPS که قالب سازگار با وب دارند استفاده کنید.

– در حال حاضر فلش از HTML5 نفوذ بیشتری در بین مرورگرها دارد، اگر مي‌خواهید به سمت HTML5 حرکت کنید به یک‌باره فلش را کنار نگذارید.

– هنگام اضافه‌کردن فلش به سایت حتماً برای آن محتوای جایگزین درنظر بگیرید.

– برای ایجاد محتوای پویا مانند ویديو و صدا از فلش استفاده کنید اما هیچ‌وقت برای طراحی اجزای اصلی مانند نوار پیمایش از آن استفاده نکنید.

– اگر نمي‌خواهید از فلش استفاده کنید درباره فناوري‌هاي Silverlight و Java مطالعه کنید.

جاوا اسکریپت

– جاوا اسکریپت جهت ارزیابی فرم‌هاي وب مفید است، اما به یاد داشته باشید اين ابزار، به تنهايي کافي نيست.

– برنامه‌نویسی ساده کلید هر سایتی است. اجازه ندهید اسکریپت‌ها با استفاده از جاوا اسکریپت به لینک‌ها هجوم ببرند.

متفرقه

– یکی از ابزارهایی که با آن مي‌توانید برنامه‌نویسی خود را تقویت کنید بوک‌مارکت‌ها (bookmarklet) هستند. به عنوان مثال مي‌توان بهQuix، Spry Toolkit، Firebug Lite و Aardvark اشاره کرد.

– بهترین راه تقویت سرعت سایت استفاده از caching است. ساختار سایت را از طریق جدا‌کردن فایل‌هاي CSS و JS بهبود ببخشید.

– تاحد امکان از طراحی بر مبنای جدول استفاده نکنید مگر این‌که برای مواردی مانند ایمیل HTML مجبور به استفاده باشید.

– انتخاب زبان سمت سرور مناسب بسیار مهم است. قبل از تصمیم‌گیری درباره گزینه‌ها (PHP, classic ASP, ASP.NET, JSP, Ruby, Perl, ColdFusion, Python) تحقیق کنید.

– بسته به وضعیت محیط سرور، ممکن است زبان سمت سرور خاصی مانند ColdFusion پشتیبانی کمتری داشته باشد.

– اگر بخواهید از پکیج‌هاي خاصی مانند WordPress استفاده کنید ممکن است احتیاج به یادگیری زبان کدنویسی خاصی داشته باشید.

– اگر مي‌خواهید داده‌هاي کاربران را به طور موقت ذخیره کنید ، ذخیره آن‌ها به صورت کوکی بهتر از ذخیره در پایگاه داده سمت سرور است.

– قالب‌هاي پایگاه داده متنوعی وجود دارد. اگرچه بيشتر از قالب SQL استفاده مي‌کنند ولي از بين گزینه‌هاي دیگر مي‌توان به mySQL وServer MS SQL اشاره کرد.

– مي‌توانید از وب اپلیکیشن‌ها به صورت آفلاین استفاده کنید. در این زمینه گزینه‌هاي متنوعی مانند Adobe Air، Titanium و Mozilla Prism وجود دارد.

بازاریابی

– سایت خود را به عنوان یک برند و نام جدید در دنیای وب معرفی کنید.

– تبلیغات نقش کلیدی در معرفی شما به عنوان نام جدید دارند.

موتورهای جست‌وجو و رتبه‌بندی

– یک نام خلاقانه برای سایت انتخاب کنید. این نام باید کوتاه باشد و در عین حال به یاد آوردن و نوشتنش آسان باشد. بازدیدکنندگان هنگام نیاز به اطلاعات یا کالاهای شما باید سریع نام سایت را به خاطر بیاورند.

– به موتورهای جست‌وجو کلک نزنید. استفاده از حقه‌هايي مانند قرار دادن کلمات کلیدی در بخش‌هاي پنهان سایت یا روش‌هاي فریبنده برای به دست‌آوردن رتبه‌بندی بالاتر موجب اخراج توسط گوگل مي‌شود.

– سعی کنید همیشه برای جست‌وجوی بهتر محتوای سایت را منظم نگه دارید و مطالب با کیفیت قرار دهید.

– اگر برای کم‌کردن خطاهای کد سایت وقت مناسب صرف کنید و از اصول درستی پیروی کنید مطمئن باشید موتورهای جست‌وجو نه تنها محتوای سایت را پیدا مي‌کنند بلکه آن‌ها را عیناً فهرست مي‌کنند.

– متن‌هاي نشانه‌گذاری شده از یک محتوای غیر قابل نشانه‌گذاری مانند فلش یا فایل‌هاي PDF مکان بالاتری در موتورهای جست‌وجو کسب مي‌کنند.

– رتبه بندی الکسا مهم نیست. رتبه‌هاي الکسا بسیار مغرضانه هستند و توسط تعداد کمی که نوار ابزار را نصب کرده اند آماده مي‌شوند. در واقع این رتبه‌بندی ارزش جایگاهی که بيشتر مردم برای آن قائل هستند را ندارد.

–  موتورهای جست‌وجو کلمات کلیدی با برچسب <meta> را نادیده مي‌گیرند.

– یک راه خوب برای اضافه‌کردن ارزش و معنی به سایت، DCMI (قالب ابر داده‌هاي دوبلین کور) است. اگر از ابرداده استفاده مي‌کنید پیشنهاد مي‌کنيم مشخصات این قالب را بررسی

کنید.

– با اضافه‌کردن یک فایل robot.txt به سایت به موتورهای جست‌وجو برای فهرست نکردن قسمت‌هاي غیرضروری کمک مي‌کنید. فایل‌هاي robot.exe بسیار شناخته شده هستند و استفاده از آن‌ها آسان است.

– به یاد داشته باشید فایل robot.txt از دزدیده شدن محتوای شما جلوگیری نمي‌کند.

– Opensearch یکی از ویژگی‌هاي XML است که قدرت زیادی دارد و به شما این امکان را مي‌دهد که یک مدخل جست‌وجوی سفارشی به مرورگر وب اضافه کنید.

بهترین شیوه

–  هرسایتی باید یک نقشه سایت XML داشته باشد. نقشه سایت معمولاً یک فهرست XML ،HTML و… قرار بگیرد از هر صفحه سایت و تاریخ به روز شدن محتوای سایت است.

– برای هر صفحه سایت یک <title> قرار دهید، همچنین به خاطر بوکمارک ها، قبل از هر محتوای ایستا (مثل نام سایت) یک اسم مخصوص قرار دهید.

تبلیغات

– در مورد کلمات کلیدی که مي‌خواهید قرار دهید تحقیق کنید.

– اگر از طریق تبلیغاتی مانند Google AdWords به نتایجی که مي‌خواستید نرسیدید، در سایت‌هاي مرتبط و مفید فضای تبلیغاتی خریداری کنید.

– برای تبلیغات گسترده مي‌توانید حامی مالی اجتماعات مربوط به کار خود شوید به عنوان مثال بسیاری از رویدادهای مرتبط مانند کنفرانس طراحی وب اجازه تبلیغات مي‌دهند.

– راه‌هاي زیادی برای کسب درآمد از سایت وجود دارد. گرفتن تبلیغات، قراردادن حق دستیابی بیشتر، اهدای پول داوطلبانه از سوی کاربران، حق اشتراک و…

– کسب درآمد از سایت کار ساده‌اي نیست. تبلیغاتی که ادعای درآمد سریع و ساده از طریق سایت را دارند اکثرا جعلی هستند.

نام تجاری 

– اگر تنها راه کسب درآمد شما از طریق سایت است، کاغذهای اداری مربوطه را پر کنید و به مأموران مالیات گزارش دهید.

– به سایت فقط به عنوان یک ماجراجویی دیجیتال نگاه نکنید، برای پیدا کردن مشتری در سطح شهر مي‌توانید تعدادی کارت ویزیت و آگهی چاپ کنید.

– متعلقات دامنه‌ای که انتخاب مي‌کنید در رتبه بندی موتورهای جست‌وجو تأثیری ندارد. گوگل و بینگ برای دامنه‌هاي سطح بالای استفاده شده ارزش خاصی قائل نمي‌شوند. (مگر این‌که یک موقعیت محلی درخواست کنید)

– حتماً به کاری که انجام مي‌دهید اعتقاد داشته باشید. تنها روي پروژه‌هايي وقت بگذارید که اعتقاد دارید موردتوجه کاربران قرار مي‌گیرد.

– فقط از سایت‌هايي روي سایت خودتان لینک بگذارید که قابل اطمینان هستند. مطالب نادرست و هرزنامه‌ها به شهرت شماصدمه مي‌زنند.

– فضاهایی مانند اتاق‌هاي گفت‌وگو و انجمن‌ها محل‌هاي مناسبی برای ارتباط برقرار کردن، یاد گرفتن مهارت‌هاي جدید و حتی پیدا کردن بازدیدکنندگان جدید هستند.

– اگر تعدادی از ویژگی‌ها و مطالب سایت خود را روي سایت‌هاي دیگر قرار دهید و مورد استقبال قرار گیرد موجب افزایش رتبه شما در موتورهای جست‌وجو مي‌شود.

– اگر مي‌خواهید نام شما در میان طراحان وب مطرح شود تعدادی کارت ویزیت تهیه کنید و در کنفرانس طراحان وب پخش کنید و با دیگران رودررو آشنا شوید.

– ارزش تبلیغات در روزنامه‌ها و مجله‌هاي محلی را دست کم نگیرید. کسب‌و‌کارهای محلی هم نیاز به سایت دارند.

– همیشه نسخه‌ای از بهترین کارهای خود را برای نشان دادن نمونه کار به مشتریان نگه دارید.

– تبلیغ در رسانه‌هاي اجتماعی یکی از ساده ترین راه‌هايي است که مي‌توانید برای خود نامی دست و‌پا کنید.

فروش

– اگر کالاهای فیزیکی برای فروش دارید مي‌توانید مشخصات آن را روي سایت‌هاي معروفی قرار دهید و از شهرت آن‌ها برای جلب اعتماد کاربران استفاده کنید.

– آیا مي‌خواهید نامتان را در انجمن‌هاي فعال مطرح کنید؟ نمونه کارهایتان را از طریق نوشتن یک کتاب الکترونیکی یا مشارکت در پروژه‌هاي متن باز گسترش دهید.

– از مدیریت حقوق دیجیتال و فعال‌سازی محصول دوری کنید، در هر صورت تعدادی از مردم به صورت غیرقانونی از محصول استفاده مي‌کنند، این کار موجب دردسر مشتریان واقعی مي‌شود.

– فروش محصولات به صورت آنلاین با استفاده از سیستم‌هاي پرداخت مانند PayPal وGoogle Checkout بسیار آسان است.

– گاهی وقت‌ها انجام کارهای رایگان مانند طراحی سایت برای یک خیریه یا قرار دادن کتاب‌هاي الکترونیکی مفید و رایگان باعث جذب علاقه‌مندان و کاربران دائمی مي‌شود.

– اگر مي‌خواهید یک قطعه یا دستگاه نرم‌افزاری مبتنی بر وب معرفی کنید بهتر است آن روي پرتال‌هاي دانلود مانند CNET Download.con قرار دهید. از این طریق مي‌توانید کاربران بیشتری جذب کنید.

منبع: ماهنامه شبکه